Słownik koła: środek, promień, średnica, cięciwa
Poznaj nazwy części koła i okręgu — środek, promień, średnica i cięciwa — zanim lekcje zaczną z nich korzystać.
Ile nazw kryje ten rysunek?
Cztery elementy, zero nazw — na razie
Narysować koło — to potrafisz. Chodzi o coś innego: nazwać to, co już narysowałeś. Ten jeden rysunek kryje w sobie cztery różne elementy, a każdy ma swoją nazwę.
Zanim dojedziesz do końca tej strony, nazwiesz każdy z nich — i dowiesz się, czym różni się koło od okręgu (to wcale nie to samo słowo).
Koło czy okrąg?
To nie jest jedno słowo na dwa sposoby — koło i okrąg to dwie różne figury. Kliknij każdą z nich.
Dlatego mówimy „narysuj okrąg” (rysujesz linię), ale „pole koła” (liczysz powierzchnię) — nigdy odwrotnie.
Środek i promień
Kliknij obie etykiety, żeby zobaczyć, co dokładnie oznaczają na rysunku.
Zacznij od dowolnej etykiety.
Średnica i cięciwa
Obie łączą dwa punkty na okręgu — różnica jest tylko jedna. Kliknij, żeby ją zobaczyć.
Zacznij od dowolnej etykiety.
Sprawdź się
Ten sam rysunek co wcześniej — spróbuj nazwać wszystkie cztery elementy bez podglądania.
Gdzie te słowa się przydają
- Koło rowerowe: piasta to środek, a szprychy to promienie.
- Kierownica samochodu: oś kierownicy to środek, a jej brzeg leży w tej samej odległości od środka co promień.
- Pizza pokrojona na kawałki: każde cięcie od brzegu do środka to promień.
- Zegar ze wskazówkami: oś, wokół której się obracają, to środek tarczy.
- Talerz albo moneta: „średnica 8 cm” na opakowaniu to odległość w poprzek, przez środek.
Słownik koła w sześciu zdaniach
Tyle wystarczy, żeby nazwać każdy element koła i okręgu.
- 1Okrąg to linia dookoła — sama krzywa, bez wnętrza.
- 2Koło to cała powierzchnia — okrąg razem z tym, co jest w środku.
- 3Środek to punkt w sercu koła, jednakowo oddalony od każdego punktu okręgu.
- 4Promień łączy środek z okręgiem — w każdym kierunku ma tę samą długość.
- 5Średnica łączy dwa punkty okręgu przez środek i jest równa 2 × promień.
- 6Cięciwa łączy dwa punkty okręgu, ale nie musi przechodzić przez środek — średnica to jej najdłuższy szczególny przypadek.
Wracamy do pytania z początku
Cztery elementy, cztery nazwy — teraz już żadna nie jest tajemnicą.
Ten rysunek to teraz zamalowane koło, nie sam okrąg. Wewnątrz niego widzisz środek, promień, średnicę i cięciwę — dokładnie te same cztery elementy, które na początku strony nie miały jeszcze imienia.
Te słowa będą wracać w kolejnych lekcjach o kołach i okręgach — przy rysowaniu cyrklem, liczeniu obwodu koła i jego pola.
Dla rodziców
To strona do czytania, nie do odpytywania — nie ma tu punktów ani wyniku. Jeśli dziecko myli koło z okręgiem albo nie wie, co to cięciwa, przy rysowaniu w zeszycie, wróćcie tu razem zamiast tłumaczyć od nowa za każdym razem.
