DociekAI
1/6
0%
LEKCJA09

Koła i okręgi — środek, promień, średnica, cięciwa

Narysuj okrąg cyrklem o zadanym promieniu i policz pierwszą zależność geometryczną: średnica to zawsze 2 × promień.

35–40 min6 kroków

Z przewodnika znasz już nazwy: koło, okrąg, środek, promień, średnica, cięciwa. Teraz weźmiesz je do ręki — dosłownie: narysujesz okrąg cyrklem i policzysz pierwsze prawdziwe zależności między promieniem a średnicą.

  • Środek — punkt w sercu koła
  • Promień i średnica — 2 × promień = średnica
  • Cyrkiel rysuje okrąg o zadanym promieniu
  • Cięciwa — nie każda przechodzi przez środek
Cyrkiel leżący na planie geometrycznym z narysowanymi okręgami
Rozgrzewka5 min

Pamiętasz nazwy z przewodnika?

Okrągłe przedmioty na stole: talerz, moneta, zegar i pokrywka

Zanim policzysz cokolwiek, przypomnij sobie nazwy.

Kliknij w rysunku dokładnie ten element, o który pytamy — środek, promień, średnicę i cięciwę.

1/4

Kliknij środek koła.

Nowe pojęcie7 min

Cyrkiel — narzędzie do rysowania koła

Cyrkiel ma dwie nóżki: jedna ze szpicem wbija się w papier i zostaje w środku, druga — z ołówkiem — obchodzi dookoła w stałej odległości od szpica. Ta stała odległość to właśnie promień.

Dziecko rysujące okrąg cyrklem na kartce papieru
1/2

Narysuj cyrklem okrąg o promieniu 3 cm.

Obieg cyrkla: 0°

Chwyć grot ołówka i obejdź nim dookoła, cały czas w tej samej odległości od szpica.

Przykłady6 min

Średnica to zawsze 2 × promień

Promień razy dwa

W kole rowerowym szprychy to promienie — wszystkie tej samej długości. Średnica to dwie szprychy leżące dokładnie naprzeciwko siebie, w jednej linii przez piastę.

Koło rowerowe ze szprychami rozchodzącymi się od piasty do obręczy
1/2

Koło o promieniu 4 cm

4 cm

4 cm + 4 cm

Ćwiczenia8 min

Policz i rozpoznaj

Czas policzyć samodzielnie — od prostego promienia po rozpoznawanie na rysunku.

Cyrkiel, linijka i kątomierz ułożone na kartce w kratkę
1/7

K · Konieczne

Promień koła to 6 cm. Ile wynosi jego średnica?

6 cm
cm
Zadanie problemowe6 min

Czy stół zmieści się w drzwiach?

Dwie osoby przenoszące okrągły stół przez drzwi mieszkania

Rodzina przeprowadza się i musi przenieść okrągły stół przez drzwi.

Zanim zaczną przechylać mebel, warto policzyć — może w ogóle się nie zmieści, a może przejdzie bez trudu.

1/3

Duży, okrągły stół ma promień 55 cm. Jaka jest jego średnica — najszersze miejsce, które musi zmieścić się w drzwiach?

55 cm
cm
Quiz4 min

Sprawdź, co zapamiętałeś

1/6

Czym różni się koło od okręgu?

Ściąga: koło i okrąg w sześciu zdaniach

Wracaj do niej, gdy w kolejnych lekcjach spotkasz symetrię i skalę.

  1. 1Okrąg to linia dookoła, koło to cała powierzchnia razem z wnętrzem.
  2. 2Środek to punkt jednakowo oddalony od każdego punktu okręgu.
  3. 3Promień łączy środek z okręgiem — w każdym kierunku ma tę samą długość.
  4. 4Średnica przechodzi przez środek i zawsze jest 2 × promień.
  5. 5Cięciwa łączy dwa punkty okręgu, ale nie musi przechodzić przez środek.
  6. 6Cyrkiel rysuje okrąg o zadanym promieniu — szpic w środku, ołówek w stałej odległości od niego.

Nagroda: ciekawostka

Ukończ wszystkie kroki tej lekcji, żeby ją odblokować.

Zrobione: 0 z 6 kroków

Przejdź wszystkie kroki i wykonaj ćwiczenia — pasek u góry pokaże 100%.