DociekAI
1/6
0%
LEKCJA06

Dzielenie pisemne przez liczbę jednocyfrową (wprowadzenie)

Poznaj mechanizm dzielenia pisemnego przez liczbę jednocyfrową — pierwsze wprowadzenie, pełne opanowanie przyjdzie w kolejnych latach.

35–40 min6 kroków

Dodawanie, odejmowanie i mnożenie pisemne masz już opanowane — teraz czas na dzielenie pisemne przez liczbę jednocyfrową. To pierwsze wprowadzenie do algorytmu, którego pełne opanowanie przyjdzie dopiero w kolejnych latach — dziś poznasz jego podstawowy mechanizm.

  • Jedyny algorytm pisemny, który liczymy od LEWEJ, nie od jedności
  • Gdy jedna cyfra nie wystarcza, łączymy ją z kolejną
  • Zniesiona za mała cyfra to zero w ilorazie — nie pominięty krok
  • Na koniec: znajdziesz krok, w którym ktoś zgubił to zero
Otwarty zeszyt w kratkę leżący na drewnianym biurku obok cukierków podzielonych na równe grupy
Rozgrzewka5 min

Ile pełnych grup, ile zostaje?

Zanim zobaczysz algorytm, sprawdź to samo pytanie na kropkach: ile pełnych grup się zmieści, i co zostanie luzem, gdy zabraknie na kolejną?

Dziewczynka siedząca na dywanie i układająca kasztany w równe grupy

Masz 23 kropek. Klikaj „+1 grupa”, żeby rozdzielić je na pełne grupy po 4 — aż nie starczy już na kolejną.

Nowe pojęcie12 min

Dzielenie pod kreską, krok po kroku

Zbliżenie na dłoń piszącą coś w otwartym zeszycie w kratkę, przy oknie

Dzielenie pisemne liczy się od lewej — inaczej niż wszystko, czego uczyłeś/aś się w tym module do tej pory.

Obejrzyj, jak dzielenie pisemne rozpisuje się krok po kroku pod kreską, a potem sam/a wybierz kolejne cyfry ilorazu w dwóch samodzielnych rundach.

Obejrzyj, jak 936 : 4 liczy się krok po kroku — inaczej niż w dodawaniu czy mnożeniu, dzielenie zaczyna się od LEWEJ, od najstarszej cyfry.

936:4=

krok 1: znoszę 9, dzielę 9 przez 4, w ilorazie 2, reszta 1; krok 2: znoszę 3, dzielę 13 przez 4, w ilorazie 3, reszta 1; krok 3: znoszę 6, dzielę 16 przez 4, w ilorazie 4, reszta 0

Zaczynam od pierwszej cyfry dzielnej: 9. 9 : 4 = 2, bo 2 × 4 = 8. Zostaje reszta 1.

Przykłady8 min

4 przykłady: od prostego dzielenia po zero w środku ilorazu

4 przykłady: od prostego dzielenia po zero w środku ilorazu

Od dzielenia bez żadnego łączenia cyfr, przez złączenie dwóch cyfr na start i realną resztę na końcu, po pułapkę zera w środku ilorazu.

Chłopiec o ciemnych włosach siedzący przy biurku i piszący skupiony w otwartym zeszycie
1/4

484 : 4

Ćwiczenia10 min

Poćwicz dzielenie pisemne

1/8

K · Konieczne

848 : 4 =

Zadanie problemowe6 min

Znajdź krok, w którym zgubiło się zero

Lupa leżąca nad otwartym zeszytem w kratkę, obok czerwonej kredki

Zero w ilorazie łatwo pominąć, gdy się spieszysz — a jego brak zmienia cały wynik.

Kuba policzył dzielenie pisemne, ale w jednym kroku zgubił zero. Znajdź ten krok i podaj poprawny wynik całego dzielenia.

Kuba policzył pisemnie 636 : 6 i wyszło mu 16. To za mało cyfr — w jednym kroku zgubił się iloraz. Kliknij ten krok.

Quiz4 min

Sprawdź, co zapamiętałeś

1/6

Od której cyfry dzielnej zaczynamy dzielenie pisemne?

Ściąga: dzielenie pisemne w sześciu zdaniach

To jedyny algorytm pisemny w tym module, który liczymy od lewej — reszta zasad zapisu z przewodnika działa tak samo, jak wcześniej.

  1. 1Liczymy zawsze od najstarszej (lewej) cyfry dzielnej — to jedyny algorytm pisemny w tym module, który NIE zaczyna się od jedności.
  2. 2Jeśli pojedyncza cyfra jest mniejsza od dzielnika, łączymy ją z kolejną cyfrą dzielnej, aż grupa będzie wystarczająco duża.
  3. 3W każdym kroku szukamy największej cyfry ilorazu, dla której (cyfra × dzielnik) nie przekracza aktualnie dzielonej liczby.
  4. 4Od aktualnie dzielonej liczby odejmujemy ten iloczyn, a do otrzymanej reszty znosimy kolejną cyfrę dzielnej.
  5. 5Gdy zniesiona cyfra sama jest mniejsza od dzielnika, w ilorazie MUSI pojawić się 0 — pominięcie go to najczęstszy błąd tego algorytmu.
  6. 6Ostatnia, nieznoszona już dalej reszta to dokładnie to samo „r X", którego nauczyłeś/aś się przy dzieleniu z resztą.

Nagroda: ciekawostka

Ukończ wszystkie kroki tej lekcji, żeby ją odblokować.

Zrobione: 0 z 6 kroków

Przejdź wszystkie kroki i wykonaj ćwiczenia — pasek u góry pokaże 100%.