Cudze materiały i prawo autorskie
Bierz cudze zdjęcia, dźwięki i teksty tak, żeby nikomu ich nie ukraść — i zawsze podpisuj, skąd je masz.
„Nie kradnij cudzych zdjęć” brzmi jak jedna z tych zasad, które dotyczą kogoś innego. Więc zaczniemy od twojego rysunku — narysujesz go za chwilę, podpiszesz i wrzucisz do internetu. Reszta stanie się bez ciebie.
Potem ustawisz dla niego własne zasady i zobaczysz, że to, co wymyśliłeś/wymyśliłaś, ma prawdziwą nazwę. Na końcu wybierzesz legalne zdjęcia i dźwięk do prezentacji i napiszesz notatkę własnymi słowami — a strona sprawdzi, czy naprawdę własnymi.
Plan tej lekcji
- 01Haczyk7 min
- 02Wyjaśnienie7 min
- 03Wyszukiwanie w źródłach8 min
- 04Ćwiczenie8 min
- 05Zadanie praktyczne8 min
Narysuj coś swojego
Raz puszczone — idzie dalej samo.
Zacznij od czegoś swojego. Narysuj cokolwiek, podpisz się i wrzuć do sieci — a potem już tylko patrz, bo przez cztery kolejne sceny nic nie będzie od ciebie zależeć.
Narysuj cokolwiek — palcem na telefonie albo myszką. Nie musi być ładne, musi być twoje. Za chwilę okaże się, po co.
Samo imię możesz podać spokojnie — to nie jest dana, po której ktoś cię znajdzie.
Dorysuj jeszcze trochę — na razie na kartce prawie nic nie ma.
Ty ustalasz, co komu wolno
Teraz odwrotnie: ty jesteś autorem, który stawia warunki. Ustawisz trzy przełączniki dla swojego rysunku — a to, co ustawisz, ma prawdziwą nazwę i widnieje pod milionami zdjęć w internecie. Potem otworzysz skrzynkę z prośbami.
Ten sam rysunek, tylko teraz ty jesteś tym, który stawia warunki. Ustaw przełączniki tak, jak ci pasuje — a potem otwórz skrzynkę.
To, co ustawiłeś/ustawiłaś, ma swoją nazwę
©
Wszystkie prawa zastrzeżone
Dopóki nic nie włączysz, twój rysunek ma najmocniejszą ochronę, jaka istnieje — i tak samo jest z każdym zdjęciem w sieci, przy którym nic nie napisano. Brak informacji nie znaczy „wolno”.
Skąd wziąć zdjęcie, którego wolno użyć
Robisz prezentację o pszczołach i potrzebujesz dwóch obrazów i jednego dźwięku. W banku jest dziewięć plików. Klikaj, sprawdzaj, wstawiaj — bank sam powie, czego wziąć nie wolno.
Twoja prezentacja
Slajd „Źródła” — pisze się sam
Pusto. Każdy wstawiony plik dopisze się tu sam — bo podpis powstaje w chwili brania, nie na końcu z pamięci.
Przepisz to własnymi słowami
Odcisk wygląda jak liść, ale nie jest liściem.
Kopiowanie cudzego akapitu wygląda jak twoja praca — i nie jest twoją pracą. Napiszesz to samo własnymi słowami, a strona przeczyta twój tekst i pokaże ci na bieżąco, co przepisałeś/przepisałaś dosłownie.
Ten akapit znalazłeś/znalazłaś w internecie i chcesz go użyć w swojej notatce. Nie wolno go wkleić — trzeba napisać to samo swoimi słowami. Pisz w polu niżej, a pod spodem na bieżąco zobaczysz, co przepisałeś/przepisałaś dosłownie.
Źródło: Pszczoła miodna
Pszczoła miodna zbiera z kwiatów nektar i przenosi go do ula. Przy okazji na jej ciele zostaje pyłek, który spada na kolejne kwiaty — i dzięki temu z kwiatów powstają owoce oraz nasiona. Jedna pszczoła podczas jednego lotu odwiedza nawet sto kwiatów, a po jedzenie potrafi oddalić się od ula na trzy kilometry.
Przyrodnicza encyklopedia dla dzieci, pszczoly-encyklopedia.pl
Twój tekst pod lupą
Jeszcze nic nie napisałeś/napisałaś.
Co sprawdzam
- Napisz co najmniej 25 słów0 słów
- Bez przepisanych ciągów (5 słów pod rząd i więcej)najdłuższy taki sam fragment: 0
- Zostaw co najmniej dwa fakty ze źródłana razie żadnego
Kiedy trzy warunki będą spełnione, zostanie jeszcze jedna rzecz — i to ta, o której wszyscy zapominają.
Notatka, pod którą stoi „Źródła”
Na koniec zrób to naprawdę — na tej stronie. Jedna strona notatki: twoje zdania, jedno cudze zdjęcie wzięte legalnie i sekcja „Źródła” na dole. Ta sekcja jest tym, co odróżnia pracę od ściągnięcia.
Napisz niżej krótką notatkę o łące — taką, którą można oddać na przyrodzie. Skorzystaj z internetu, ale tak, żeby wszystko w tej notatce było wzięte uczciwie.
Wstaw jedno zdjęcie z banku niżej i podpisz je: autor i nazwa licencji. Na dole zrób nagłówek „Źródła”, a pod nim wypisz adresy stron, z których korzystałeś/korzystałaś.
Tekst pisz z zasłoniętym źródłem. Przeczytaj, zasłoń, napisz z głowy. Wklejenie widzę od razu — wklejony fragment musi zniknąć albo zostać napisany twoimi słowami, zanim praca przejdzie.
Tak ma wyglądać twoja notatka.
Kilka akapitów twoimi słowami, jedno wstawione zdjęcie i sekcja „Źródła” na dole — z adresami stron i z podpisem zdjęcia: kto je zrobił i na jakiej licencji je udostępnił.
Czego będę szukać w twojej pracy
- Notatka: co najmniej dwa akapity i co najmniej 30 wyrazów.
- W notatce siedzi obraz — nie link do niego, tylko wstawiony plik.
- Na dole jest sekcja „Źródła”, a w niej co najmniej dwa prawdziwe adresy.
- Przy zdjęciu stoi autor i nazwa licencji.
- Wszystko napisane własnymi słowami — nic nie stoi tu słowo w słowo po wklejeniu.
Bank zdjęć — jedno zdjęcie, wolna licencja
- Tytuł:
- Łąka w czerwcu
- Autor:
- Marta Wilk
- Skąd:
- https://commons.wikimedia.org
- Licencja:
- CC BY
Drugi adres do źródeł dopisz z własnej głowy — na przykład Wikipedię.
Zdjęcie wstawisz przyciskiem „Wstaw obraz” — stanie tam, gdzie stoi kursor. Podpis pod zdjęciem dopisz sam/sama, przepisując cztery rzeczy z karty. Notatka ma mieć co najmniej dwa akapity i trzydzieści wyrazów: napisz o wyglądzie łąki, o tym, kto na niej żyje, i o czymś, co cię zaskoczyło.
Nagroda: ciekawostka
Ukończ wszystkie kroki tej lekcji, żeby ją odblokować.
Zrobione: 0 z 5 bloków
Przejdź wszystkie bloki i zrób to, co w nich jest do zrobienia — pasek u góry pokaże 100%.