DociekAI
1/6
0%
LEKCJA03

Twoje dane i twoje hasła

Wiedz, czego o sobie nie podawać i jak zbudować hasło, którego nikt nie zgadnie.

25–30 min6 bloków

W sieci zostawiasz po sobie ślad, nawet gdy o tym nie myślisz: imię w profilu, miasto na zdjęciu, hasło wpisane w pośpiechu. Pojedynczo nic z tego nie wygląda groźnie — razem składa się na obraz ciebie, którego nie chcesz dawać obcym.

W tej lekcji zobaczysz, ile mówi jeden wpis, nauczysz się rozróżniać dane do ochrony, zbudujesz mocne hasło w pracowni i rozegrasz sytuacje o ustawieniach prywatności. Na koniec zmienisz u siebie jedno prawdziwe hasło.

Mała drewniana skrzynia zamknięta na solidną mosiężną kłódkę stoi na biurku, spod wieka wystają rogi kilku pustych złożonych kartek

Plan tej lekcji

  1. 01Haczyk5 min
  2. 02Ćwiczenie6 min
  3. 03Symulator8 min
  4. 04Dylemat7 min
  5. 05Zadanie praktyczne15 min
  6. 06Refleksja4 min
Haczyk5 min

Ile o tobie mówi jeden wpis?

Rozsypane elementy układanki na drewnianym stole, kilka z nich złożonych w mały fragment obrazka przedstawiającego dom

Z kilku okruchów składa się całość.

Zaraz zobaczysz jeden wesoły wpis. Wygląda niewinnie — a ktoś obcy wyczyta z niego więcej, niż byś chciał/chciała. Stuknij fragmenty, które mówią za dużo.

Oto wpis, który ktoś mógłby wrzucić do sieci. Stuknij fragmenty, które mówią o tobie za dużo — jest ich cztery.

0/4

Typrzed chwilą

Dziś ! 🎂 Dostałam rower i od razu przejażdżka . . A w poniedziałek pierwszy dzień w — trzymajcie kciuki!

zdjęcie: ja przed blokiem
Ćwiczenie6 min

Co podać, a co zostawić dla siebie

Nie każda informacja o tobie jest tajemnicą — i nie każdą można podawać wszędzie. Rozłóż dziewięć rzeczy do trzech koszy: podać spokojnie, tylko za zgodą rodzica, zostawić dla siebie.

Mała drewniana szafka katalogowa z trzema szufladkami, jedna wysunięta, w środku złożone puste karteczki

Dziewięć rzeczy o tobie. Stuknij jedną, potem stuknij kosz, do którego pasuje.

0/9

Symulator8 min

Pracownia hasła — zbuduj i sprawdź

Ciężka mosiężna kłódka na stole, obok trzy klucze bardzo różnej wielkości: maleńki wygięty, zwykły i długi ozdobny

Krótkie hasło to mały kluczyk — łatwo dorobić.

W pracowni obok złożysz hasło z klocków i zobaczysz na żywo, jak długo ktoś musiałby je zgadywać. Jeden z klocków to pułapka — sprawdź, który.

Zbuduj hasło z klocków i patrz, jak zmienia się werdykt „jak szybko ktoś to złamie”. Celuj w „wiele lat” albo lepiej.

10 znaków

Tak mogłoby wyglądać

rower

Ktoś złamie to hasło w:Natychmiast

Krótkie hasło bez trzech słów jest słabe, nawet z cyfrą i znakiem. „P@ssw0rd” wygląda sprytnie, a łamie się od ręki. Wydłuż je albo dodaj trzy słowa.

Dylemat7 min

Udostępnianie i ustawienia — co robisz?

Ile widać z zewnątrz, ustawiasz sam/sama — jak firanką w oknie. Rozegraj cztery sytuacje o udostępnianiu, uprawnieniach aplikacji i haśle.

Wnętrze przytulnego pokoju, w oknie do połowy zaciągnięta cienka firanka, przez którą wpada miękkie światło; na parapecie doniczka

Profil „tylko znajomi”

Domyślnie ustaw konto tak, żeby twoje wpisy i zdjęcia widzieli wyłącznie ludzie, których znasz z życia. To jedno przełączenie.

Uprawnienia aplikacji

Aparat, mikrofon, lokalizacja, kontakty — dawaj tylko to, bez czego aplikacja naprawdę nie działa. Reszcie mów „nie”.

Hasło to klucz

Nie podaje się go nikomu: ani koledze, ani „pomocy technicznej”. Prawdziwa firma nigdy nie prosi o twoje hasło.

Cztery sytuacje. Wybierz, co robisz — przy każdej odpowiedzi zobaczysz, co z niej wynika.

0/4

  1. 1.Instalujesz nową grę. Przy pierwszym uruchomieniu prosi o dostęp do kontaktów w telefonie i do lokalizacji.

  2. 2.W nowej aplikacji ustawiasz swój profil. Pyta: kto ma widzieć twoje zdjęcia i wpisy?

  3. 3.Kolega z klasy prosi, żebyś podał/podała mu swoje hasło do gry — „tylko na chwilę, obiecuje”.

  4. 4.W grze online ktoś, kogo nie znasz, pisze miło i po chwili pyta, do której chodzisz szkoły i o której wracasz do domu.

Zadanie praktyczne15 min

Zmień jedno hasło i jedno ustawienie

Zrób dwie rzeczy naprawdę — najlepiej razem z rodzicem albo opiekunem. To nie ćwiczenie na stronie: chodzi o twoje prawdziwe konta.

Jedno mocne hasło

Jedno ustawienie prywatności

Mocne hasło to np. rower-chmura-gitara-7! — długie, łatwe do zapamiętania, nie do zgadnięcia. Menedżer haseł (wbudowany w przeglądarkę, w telefon, albo osobny jak Bitwarden) pamięta hasła za ciebie, więc każde może być inne. Jeśli nie wiesz, gdzie są ustawienia prywatności, szukaj w aplikacji sekcji „Konto”, „Prywatność” albo „Ustawienia”.
Refleksja4 min

Twoja kartka „zostawiam dla siebie”

Na koniec wybierz trzy rzeczy o sobie, których nie wpisujesz w sieci — te, na których tobie najbardziej zależy. Trzy, bo krótką listę łatwiej sobie przypomnieć.

Wybrano 0 z 3.

Nagroda: ciekawostka

Ukończ wszystkie kroki tej lekcji, żeby ją odblokować.

Zrobione: 0 z 6 bloków

Przejdź wszystkie bloki i zrób to, co w nich jest do zrobienia — pasek u góry pokaże 100%.