DociekAI
1/5
0%
LEKCJA04

Sztuczna inteligencja — jak się uczy z danych

Wytrenuj własny model i zobacz, jak zmiana danych zmienia jego odpowiedzi.

30–35 min5 bloków

O sztucznej inteligencji mówi się, że „wie” albo „myśli”. W tej lekcji zobaczysz, co naprawdę robi: uczy się z przykładów. Nikt nie wpisuje jej reguł — dostaje dużo przykładów i sama szuka, co je łączy.

Brzmi mądrze, ale ma swoją pułapkę: maszyna nauczy się dokładnie tego, co jest w przykładach, a nie tego, co ktoś miał na myśli. Najpierw sam/sama wpadniesz w tę pułapkę, potem nauczysz maszynę swoich rysunków i zobaczysz, jak łatwo ją zepsuć, a na końcu poprosisz generator o obrazek i sprawdzisz, co zrobił. Wszystko dzieje się w twojej przeglądarce — twoje rysunki nigdzie nie wychodzą.

Płytka drewniana taca przedzielona na dwie połowy: w lewej leży kupka szyszek, w prawej kupka żołędzi; obok tacy, na gołym blacie, leży samotny błyszczący kasztan, jakby czekał, aż ktoś go gdzieś odłoży

Plan tej lekcji

  1. 01Haczyk5 min
  2. 02Symulator8 min
  3. 03Ćwiczenie6 min
  4. 04Wyjaśnienie7 min
  5. 05Zadanie praktyczne7 min
Haczyk5 min

Bibi czy nie bibi?

Na planecie Glim mieszkają bibi. Nie powiem ci, jak je rozpoznać — tak samo, jak nikt nie mówi tego maszynie. Masz tylko przykłady. Obejrzyj je, a potem rzucaj kartami: w prawo, jeśli to bibi, w lewo, jeśli nie.

Przykłady

to jest bibi

to nie jest bibi

Karta 1 z 6
nie bibibibi

Przeciągnij kartę w bok albo użyj strzałek.

Symulator8 min

Naucz maszynę swoich rysunków

Na sznurku rozpiętym pod jasną ścianą wiszą na drewnianych klamerkach kartki z dziecięcymi rysunkami słońca — każde słońce trochę inne: z długimi promieniami, z krótkimi, małe, duże i jedno krzywe

Żadne z tych słońc nie jest takie samo. Wszystkie są słońcami.

Ty to wiesz od razu. Maszyna — nie: dla niej każdy rysunek to tylko kreski. Żeby odróżniła słońce od domku, musi dostać kilka różnych słońc i kilka różnych domków, i sama znaleźć, co jest w nich wspólne. Tym się teraz zajmiesz — twoimi rysunkami.

Wybierz dwie rzeczy, które nauczysz maszynę odróżniać. Ona nie wie o nich nic — nie wie nawet, jak wygląda kreska. Wszystko, co będzie umiała, weźmie z twoich rysunków.

Rysunki zostają w twojej przeglądarce. Maszyna liczy wszystko tutaj, na tej stronie.

Ćwiczenie6 min

Zmień dane, zobacz wynik

Jeden pomidorek wśród czereśni — ty go wypatrzysz. Maszyna, która dostała tę miskę jako przykład czereśni, uzna, że pomidorek też jest czereśnią. Nie zgaduje, co miałeś/miałaś na myśli. Uczy się tego, co jest w tacy. Zaraz sprawdzisz, co się stanie, kiedy tace zaczniesz psuć.

Biała miseczka pełna ciemnoczerwonych czereśni z ogonkami, a między nimi jeden mały okrągły pomidorek koktajlowy z zieloną gwiazdką szypułki — na pierwszy rzut oka prawie nie do odróżnienia

Nie masz jeszcze własnych tac, więc pracujesz na przykładowych rysunkach — jeśli wolisz swoje, wróć do bloku 2 i narysuj co najmniej trzy w każdej tacy. Rysunek do rozpoznania nie zmieni się ani o kreskę. Zmieniać będziesz tylko dane.

Doświadczenie 1 — pomyłka w danych. Przekładaj rysunki z tacy »słońce« do tacy »domek« (przeciągnij albo stuknij), aż maszyna zmieni zdanie. Zacznij od tych z numerkami — to one głosują.

rysunek do rozpoznania — maszyna mówi

słońce

głosy: słońce 3 · domek 0

taca »słońce«5

taca »domek«5

Wyjaśnienie7 min

Generator dopowiada to, czego nie powiesz

Szara papuga z czerwonym ogonem siedzi na drewnianym drążku przy jasnym oknie, z przekrzywioną głową i lekko rozchylonym dziobem, jakby za chwilę miała powtórzyć zasłyszane słowo

Papuga mówi to, co słyszała najczęściej. Generator rysuje to, co widział najczęściej.

Generator obrazków to też model — tyle że nauczony na milionach obrazków, a nie na kilku twoich rysunkach. I robi to samo, co twoja maszyna: kiedy czegoś mu nie powiesz, bierze to, co w jego przykładach najczęstsze. Dlatego prośbę trzeba umieć napisać, a wynik — sprawdzić.

Zamówienie od młodszej siostry

„Zrób mi obrazek do bajki na dobranoc: dwa lisy śpią pod drzewem, zimą, w nocy.”

To jest mały generator obrazków. Na razie w prośbie jest jedno słowo. Naciśnij Generuj 3 razy i porównaj, co dostajesz (0 z 3).

Zadanie praktyczne7 min

Zadanie: przykłady, z których maszyna się nauczy

Maszyna, której pokażesz same czerwone jabłka, uzna, że jabłko musi być czerwone. Dobre przykłady są różne we wszystkim, co się nie liczy, a takie same tylko w tym, co się liczy. W pierwszym bloku to ty dostałeś/dostałaś złe przykłady. Teraz ty je dobierasz — cała praca dzieje się tutaj, na stronie.

Rząd jabłek na drewnianym stole: małe zielone, duże czerwone, żółte, pasiaste czerwono-żółte, malutkie dzikie i zielone z jednym odgryzionym kęsem — każde inne, a wszystkie to jabłka
01

Zlecenie

Naucz maszynę rozpoznawać bibi. Ty już wiesz, że bibi to stworek z kropkami, a uszy, kolor i oczy nie mają znaczenia. Maszyna tego nie wie — dowie się tylko z przykładów, które jej wybierzesz. Wybierz z kolekcji najwyżej 6. Potem sprawdzimy ją na 12 stworkach, których nigdy nie widziała.

Co sprawdzę, kiedy oddasz przykłady

  • Najwyżej 6 przykładów
  • Co najmniej 2 bibi i 2 nie-bibi
  • Uszy niczego nie podpowiadają
  • Kolor niczego nie podpowiada
  • Liczba oczu niczego nie podpowiada
  • Sprawdzian: co najmniej 11 z 12 stworków, których maszyna nie widziała
02

Warsztat — kolekcja stworków

przykłady dla maszyny0 / 6

jeszcze żadnego

na co patrzy maszyna

  • uszy—
  • kolor—
  • oczy—
  • kropki—

Maszyna jeszcze nic nie widziała.

Stuknij stworka, żeby dać go maszynie jako przykład. Stuknij drugi raz, żeby go zabrać.

03

Odbiór

Kiedy uznasz, że przykłady są dobre, oddaj je. Poprawki są za darmo — liczy się ostatni wybór.

Nagroda: ciekawostka

Ukończ wszystkie kroki tej lekcji, żeby ją odblokować.

Zrobione: 0 z 5 bloków

Przejdź wszystkie bloki i zrób to, co w nich jest do zrobienia — pasek u góry pokaże 100%.