DociekAI
1/5
0%
LEKCJA01

Pierwsze kroki w arkuszu kalkulacyjnym

Wpisz dane do tabeli, policz je i pokaż na wykresie.

25–30 min5 bloków

Arkusz kalkulacyjny wygląda jak zwykła tabela z kratek. Różnica jest ukryta w środku: w kratce może stać nie liczba, tylko przepis na liczbę — „weź te trzy komórki i dodaj”. Zmienisz jedną liczbę, a przeliczy się wszystko, co od niej zależy.

W tej lekcji znajdziesz liczby, które tylko udają wyniki, napiszesz formułę, która wie, skąd brać dane, naprawisz trzy wykresy, które odpowiadają źle — a na końcu zmierzysz siebie i z własnych pomiarów wyciągniesz wniosek.

Płytka drewniana skrzynka podzielona na szesnaście równych kwadratowych przegródek w czterech rzędach i czterech kolumnach; w większości leżą kupki suszonej fasoli różnych odmian i kolorów, a pięć przegródek jest pustych

Plan tej lekcji

  1. 01Haczyk5 min
  2. 02Wyjaśnienie6 min
  3. 03Debugowanie5 min
  4. 04Ćwiczenie6 min
  5. 05Zadanie praktyczne10 min
Haczyk5 min

Dwie liczby, które kłamią

Na jasnej ścianie małe okno, a za szybą szary, deszczowy ogród; tuż obok okna wisi oprawiony obraz przedstawiający ten sam ogród w pełnym słońcu

Obraz był prawdziwy w dniu, w którym go namalowano. Za oknem od tamtej pory padało już sto razy.

Liczba wpisana do arkusza z ręki jest takim obrazem: wygląda dokładnie jak wynik, dopóki świat się nie zmieni. Formuła jest oknem. Z daleka ich nie odróżnisz — trzeba coś zmienić i popatrzeć.

Szkoła zbiera nakrętki. Arkusz liczy kilogramy każdej klasy i wszystkie sumy zgadzają się co do jednej. A jednak dwie z nich są martwe: ktoś policzył je na kalkulatorze i wpisał wynik z ręki.

Znajdź je. Nie da się tego zobaczyć — trzeba zmieniać dane i patrzeć, które wyniki się przeliczą. Kiedy liczba przestanie się zgadzać, wskaż ją.

pasek formuły zwinięty — otworzy się po śledztwie
A
B
C
D
E
1
Klasa
tydz. 1
tydz. 2
tydz. 3
Razem
2
4a
12
15
9
36
3
4b
8
11
14
33
4
4c
10
7
13
30
5
4d
14
12
10
36
6
Razem
44
45
46
135

Stuknij w liczbę któregoś tygodnia i zmień ją przyciskami. Potem stuknij w wynik, który nie mrugnął, choć powinien.

Martwe liczby: 0 z 2
Wyjaśnienie6 min

Formuła, która wie, skąd brać liczby

1. formuła kolegi2. adresy3. kopiowanie4. suma

Zakupy na wycieczkę · ceny w złotych

A
B
C
D
1
Produkt
Cena
Sztuk
Razem
2
sok
4
3
12
3
bułka
3
3
4
jabłko
2
5
5
bilet do muzeum
15
3
6
bilet na autobus
5
6
7
wszystko razem

Skopiuj formułę kolegi w dół

Kolega policzył sok: w D2 wpisał =4*3 i wyszło 12 zł. Stuknij w D2, złap mały kwadracik w jego prawym dolnym rogu i przeciągnij w dół aż do D6.

Co naprawdę siedzi w kolumnie D

  • D2=4*3
  • D3—
  • D4—
  • D5—
  • D6—
  • D7—
Debugowanie5 min

Wykres, który odpowiada źle

Ostatni słoik jest największy — ale nie dlatego, że ktoś zebrał najwięcej. Wsypano do niego wszystkie pozostałe. Postawiony w jednym rzędzie z nimi robi z nich karzełki. Program rysujący wykres nie wie, który wiersz tabeli jest takim słoikiem; wie tylko to, co zaznaczysz.

Na jasnym blacie stoi rząd czterech małych szklanych słoików z różną ilością kolorowych nakrętek, a na końcu tego samego rzędu jeden dużo większy słoik wypełniony nakrętkami prawie po brzegi

Reklamacja 1 z 3

Zbiórka nakrętek

Na gazetkę szkolną: „Wykres jest dziwny. Wszystkie klasy wyglądają, jakby nic nie zebrały”.

A
B
1
Klasa
kg
2
4a
36
3
4b
33
4
4c
30
5
4d
41
6
Razem
140

Zaznaczenie: A1:B6
Przeciągnij palcem po arkuszu, żeby zaznaczyć inaczej.

Rodzaj wykresu

0501001504a4b4c4dRazem36333041140

Czytelnik pyta: Która klasa zebrała najwięcej nakrętek?

Wykres mu odpowiada: „Razem, 140 kg”. Tylko że Razem nie jest klasą — to wszystkie klasy dodane do siebie.

Ta odpowiedź się nie zgadza. Popraw zaznaczenie albo rodzaj wykresu, aż wykres odpowie dobrze.

Ćwiczenie6 min

Twoje dane, twój wniosek

Pomalowana na biało drewniana framuga drzwi, a na niej kilka krótkich poziomych kresek ołówkiem na różnych wysokościach, jedna nad drugą; na podłodze pod framugą leży ołówek

Najciekawsze dane to te, których nikt przed tobą nie zebrał.

Kreski na framudze mówią więcej niż jedno mierzenie: widać z nich, jak coś się zmienia. Teraz zmierzysz siebie — i sam/sama wyciągniesz z tych liczb wniosek, którego nikt nie napisał za ciebie.

Pytanie badawcze: którą ręką stukasz szybciej? Zrobisz sześć pomiarów po pięć sekund — na zmianę prawą i lewą ręką, żeby zmęczenie rozłożyło się po równo. Stukaj jednym palcem (albo klikaj myszką) tak szybko, jak umiesz. Liczby same wpiszą się do arkusza.

pomiar 1 z 6PRAWĄ ręką

A
B
C
1
Próba
prawa
lewa
2
1.
3
2.
4
3.
5
średnio
Zadanie praktyczne10 min

Zadanie: twój pierwszy arkusz

Zanim ludzie pisali, liczby zapisywali nacięciami na patyku — karbie. Patyk rozłupywano na pół i każda strona brała swoją połówkę, żeby każdy mógł sprawdzić, czy nikt nie dorobił nacięcia. Twój arkusz ma działać tak samo: każdy wynik i każdy wniosek da się sprawdzić w liczbach, z których powstał.

Dwie połówki starego drewnianego patyka rozłupanego wzdłuż leżą złożone obok siebie na jasnym lnianym płótnie; wzdłuż miejsca, w którym się stykają, biegnie rząd nacięć, a każde wcięcie w jednej połówce trafia dokładnie naprzeciw wcięcia w drugiej
01Zlecenie

Zrób z pomiarów prawdziwy arkusz w trzech ruchach: niech arkusz sam policzy średnie, narysuje wykres, a ty powiedz jednym zdaniem, która ręka wygrała.

Pomiary stoją już w arkuszu. To przykładowe liczby — swoje zbierzesz w bloku 4 i wtedy tu wrócą.

Czego będę szukać w twojej pracy

  • Średnie obu rąk liczy arkusz — formułą z trzech pomiarów, nie z ręki.
  • Wykres pokazuje pomiary obu rąk, bez wiersza ze średnimi.
  • Zdanie mówi, która ręka stuka więcej i o ile — zgodnie z twoimi średnimi.
02Twój arkusz
A
B
C
1
Próba
prawa
lewa
2
1.
32
27
3
2.
35
29
4
3.
34
30
5
średnio
  1. 1Ruch 1: Policz średnie

    1. 1Stuknij w pustą komórkę B5 — =ŚREDNIA( wpisze się samo
    2. 2Przeciągnij palcem po pomiarach prawej ręki, od B2 do B4, i puść — średnia policzy się sama
    3. 3Złap kwadracik w rogu B5 i przeciągnij go w prawo, do C5
  2. 2Ruch 2: Wstaw wykres

  3. 3Ruch 3: Powiedz, co widać

03Odbiór

Zrobione: 0 z 5 bloków

Przejdź wszystkie bloki i zrób to, co w nich jest do zrobienia — pasek u góry pokaże 100%.