Czy źródło mówi prawdę? — kto, kiedy, po co; fakt a opinia
Naucz się sprawdzać, komu i dlaczego wierzyć: fakt, opinia i porównywanie źródeł.
W poprzedniej lekcji dowiedziałeś/łaś się, że źródłem może być wszystko, co zostawił człowiek. Ale czy każdemu źródłu można wierzyć? Kronikarz mógł się pomylić, coś przekręcić — albo pisać tak, żeby spodobać się księciu.
Dziś rozplączesz sprawę stłuczonej doniczki, zbadasz cztery kroniki o pewnej bitwie i sam(a) zdecydujesz, czy się odbyła. Wszystko stoi na jednym zdaniu: źródłu wierzymy bardziej, gdy wiemy, kto je napisał, kiedy i po co — i gdy potwierdza je inne, niezależne źródło.
Plan tej lekcji
- 01Haczyk6 min
- 02Śledztwo9 min
- 03Dylemat6 min
Trzech świadków
Troje świadków, trzy różne opowieści.
Każdy, kto coś widział, opowiada to po swojemu: z miejsca, w którym stał, i z tym, co o tym myśli. Zanim uwierzysz świadkom, oddziel to, co da się sprawdzić, od tego, co jest tylko czyimś zdaniem.
Na przerwie ktoś stłukł doniczkę. Wychowawczyni pyta w czacie klasy, co się stało — odpisuje troje świadków (postaci wymyślone do ćwiczenia). Weź pisak i przeciągnij palcem po zdaniach: na zielono to, co da się sprawdzić, na żółto — czyjeś zdanie.
Czat klasy 4b
Antek pisze…
Psie Pole
Pole pod Wrocławiem. Czy ponad 900 lat temu stoczono tu wielką bitwę?
W 1109 roku król niemiecki Henryk V najechał Polskę Bolesława Krzywoustego. Dawne kroniki opowiadają o wielkim zwycięstwie Polaków na Psim Polu — dziś to dzielnica Wrocławia. Sprawdź te kroniki jak historyk.
O bitwie pod Wrocławiem w 1109 r. piszą cztery dawne kroniki. Zanim uwierzysz którejkolwiek, sprawdź, kiedy każdą napisano. Przeciągnij karty nad oś — albo stuknij kartę, a potem miejsce na osi.
Było czy nie było?
Twoja kolej, historyku. Ustaw suwak — jak bardzo jesteś pewien/pewna, że wielka bitwa na Psim Polu się odbyła? Potem odwróć karty dowodów i przypnij pod suwakiem te, które cię przekonały. Nie ma jednej dobrej odpowiedzi — liczy się, czy umiesz ją uzasadnić.
Przesuń suwak
Tu przypniesz dowody, które cię przekonały.
Kronika Kadłubka
Milczenie Galla
Gall o Wrocławiu
Nazwa miejsca
Inne kroniki z epoki
Archeolodzy
Nagroda: ciekawostka
Ukończ wszystkie kroki tej lekcji, żeby ją odblokować.
Zrobione: 0 z 3 bloki
Przejdź wszystkie bloki i zrób to, co w nich jest do zrobienia — pasek u góry pokaże 100%.