Dlaczego i co z tego wynikło — przyczyny i skutki
Zobacz, jak jedno wydarzenie prowadzi do następnego, i zbuduj schemat przyczynowo-skutkowy.
Historyk nie tylko pyta „co się stało?”. Pyta też „dlaczego do tego doszło?” i „co z tego wynikło?”. Bez tych dwóch pytań przeszłość to tylko lista dat.
Dziś przewrócisz domino jednego poranka, zmierzysz się z kopistą i drukarzem, a potem odtworzysz dzieje miasteczka nad rzeką. Wszystko stoi na jednym zdaniu: każde wydarzenie ma swoje „dlaczego” i swoje „co z tego wynikło” — a skutek jednego zdarzenia bywa przyczyną następnego.

Plan tej lekcji
- 01Haczyk4 min
- 02Symulator9 min
- 03Oś czasu6 min
Domino poranka

Jedno popchnięcie — i reszta dzieje się sama.
Niektóre zdarzenia są jak kostki domina: jedno przewraca następne. Zanim zajrzymy do dawnych wieków, sprawdź to na zwykłym poranku.
Każda kostka to jedno zdarzenie z poranka Oli (postać wymyślona). Popchnij pierwszą kostkę palcem w prawo i patrz, co się stanie.
- Kostki stoją. Nic się jeszcze nie wydarzyło.
Skryptorium kontra drukarnia

Dwa sposoby na książkę. Zmierz je na sobie.
Kopista przy pulpicie i drukarz przy prasie robią to samo — książkę. Ty zrobisz obie rzeczy, a stoper powie, co z tego wynika.
Jeszcze niecałe 600 lat temu w Europie każdą książkę przepisywano ręcznie — literę po literze, gęsim piórem. Sprawdź na sobie, ile to trwa. Stoper ruszy przy pierwszej literze.
Przepisz linijkę gęsim piórem
0,0 sProwadź palec po szarych literach — od lewej do prawej.
Łańcuch miasteczka

Miasteczko, w którym jedno wynikało z drugiego.
Ilustracja i kronika są wymyślone — ale tak właśnie rosły prawdziwe miasta. Twoje zadanie: odtworzyć, co z czego wynikło.
Oto kronika pewnego miasteczka nad rzeką (miasteczko wymyślone do ćwiczenia). Każda karta ma rok i mówi, dlaczego coś się stało. Narysuj strzałki od przyczyny do skutku: przeciągnij od kropki na karcie-przyczynie do karty-skutku (albo stuknij kropkę, a potem kartę).
- 1298PowódźWiosenna powódź porwała jedyny prom. Całe lato nikt nie mógł przeprawić się przez rzekę.
- 1310MostMieszczanie, którzy po powodzi zostali bez przeprawy, zbudowali most na dębowych palach — taki, którego woda nie porwie.
- 1324JarmarkOdkąd po moście można przejść suchą nogą, kupcy z obu brzegów zjeżdżają co tydzień na plac przy rzece.
- 1337Kamienna drogaWozy kupców jadących na jarmark grzęzły w błocie, więc wyłożono drogę do miasta kamieniem.
- 1342SpichlerzNa jarmarku sprzedaje się tyle zboża, że trzeba było postawić spichlerz, żeby przechować je do zimy.
- 1368SzkołaKupcy, którzy wzbogacili się na jarmarku, chcieli, żeby ich dzieci umiały pisać i liczyć — przy kościele otwarto szkołę.
Nagroda: ciekawostka
Ukończ wszystkie kroki tej lekcji, żeby ją odblokować.
Zrobione: 0 z 3 bloków
Przejdź wszystkie bloki i zrób to, co w nich jest do zrobienia — pasek u góry pokaże 100%.