Od zbieracza do rolnika — rewolucja neolityczna
Przeżyj przejście od koczownictwa do rolnictwa i zobacz, co z niego wyrosło.
W poprzedniej lekcji ludzie szli za jedzeniem. Ok. 10 000 lat p.n.e. niektórzy zrobili coś nowego: zamiast szukać dzikiego zboża, zaczęli je siać tam, gdzie chcieli — i oswajać kozy i owce.
Dziś przeżyjesz dziesięć lat w pierwszej wiosce, znajdziesz na mapie miejsce, gdzie to się zaczęło, i zobaczysz ślady pierwszych rolników w Polsce. Wszystko stoi na jednym zdaniu: kiedy człowiek zaczął siać, musiał zostać przy polu — i z tej jednej zmiany wyrosły wioski, miasta i państwa.

Plan tej lekcji
- 01Symulator7 min
- 02Mapa5 min
- 03Oś czasu4 min
- 04Źródło5 min
Dziesięć lat w dolinie
Sześć osób postanowiło zostać w dolinie i siać. Kto sieje, musi poczekać do żniw — nie można zwinąć obozu i odejść. Każdy zjada rocznie jeden worek ziarna. Zobacz, co się stanie przez dziesięć lat.
Rok 1: wodź palcem po zagonach i siej. Obsiane: 0 z 8.
- rolnicy: 6
Gdzie mogło się zacząć?

Pierwszy chleb.
Ziarno ścierano między dwoma kamieniami na mąkę, mieszano z wodą i pieczono płaskie placki na kamieniu rozgrzanym w ognisku. Ale skąd w ogóle wzięło się zboże? Rosło dziko — tylko nie wszędzie.
Gdzie ludzie mogli po raz pierwszy zasiać zboże? Stuknij na mapie miejsce na pierwszą wioskę — tak, jak podpowiada ci intuicja.
Schemat z moich liczb

Tak mogło wyglądać Çatalhöyük.
W Çatalhöyük (dziś Turcja) domy przylegały do siebie ścianami, a do środka wchodziło się przez dach. Mieszkało tam kilka tysięcy ludzi — z jednej małej wioski urosło coś, co przypomina miasto.
Pamiętasz schemat „przyczyna → skutek”? Tym razem wypełnij go liczbami ze swojej wioski (nie dokończyłeś/łaś symulacji, więc to liczby z przykładowej wioski). Przeciągnij kartkę z liczbą do pola — albo stuknij kartkę, potem pole.
Przyczyna
Ludzie zaczęli siać zboże i oswajać zwierzęta.Wydarzenie
Zostają przy polu — powstaje wioska.Skutki
Ziarna jest więcej, niż ludzie zjadają: worków zapasu w spichlerzu.
Nie każdy musi zdobywać jedzenie: osób robi co innego (garnki, domy, płótno…).
Osada rośnie: domów zamiast 3 na początku.
I dalej: z wiosek wyrosną miasta, a z miast — pierwsze państwa.
Neolit w Polsce: Krzemionki
Wioska potrzebuje nowego pola, a dookoła rośnie las. Masz siekierę z krzemienia. Ciachnij palcem w poprzek pnia — każde pociągnięcie w bok to jedno uderzenie. Drzewo pada po 3 uderzeniach.
Nagroda: ciekawostka
Ukończ wszystkie kroki tej lekcji, żeby ją odblokować.
Zrobione: 0 z 4 bloków
Przejdź wszystkie bloki i zrób to, co w nich jest do zrobienia — pasek u góry pokaże 100%.