DociekAI
1/3
0%
LEKCJA03

Pierwsze miasta — Mezopotamia

Poznaj pierwsze miasta-państwa, wynalazki Sumerów i kodeks Hammurabiego.

20–25 min3 bloki

Między dwiema rzekami — Tygrysem i Eufratem — leży kraina, którą Grecy nazwali Mezopotamią, czyli „Międzyrzeczem”. Tu z wiosek wyrosły pierwsze miasta świata.

Dziś wykopiesz kanał, policzysz na palcach do sześćdziesięciu i zasiądziesz jako sędzia w Babilonie. Wszystko stoi na jednym zdaniu: wspólna praca przy kanałach wymagała kogoś, kto liczy, zapisuje i rozkazuje — tak rodziło się miasto-państwo.

Akwarela: sumeryjskie miasto nad szeroką rzeką — domy z cegły mułowej za murem, w tle schodkowy zikkurat, pola jęczmienia przecięte prostymi kanałami, palmy daktylowe, łodzie z trzciny i żaglem; na brzegu ludzie z koszami

Plan tej lekcji

  1. 01Symulator8 min
  2. 02Ćwiczenie4 min
  3. 03Perspektywy7 min
Symulator8 min

Kanały

Akwarela: mieszkańcy Mezopotamii kopią kanał nawadniający na płaskiej, suchej równinie — mężczyźni z motykami, inni niosą na głowach kosze z ziemią, długi prosty rów prowadzi od rzeki porośniętej trzciną; na brzegu stoi człowiek z glinianą tabliczką i liczy

Rzeka daje życie — ale trzeba ją doprowadzić.

Między Tygrysem a Eufratem pada mało deszczu, ale ziemia przy rzekach jest żyzna. Żeby woda dotarła do pól, trzeba było kopać kanały. Jeden człowiek by nie podołał.

Między rzekami Mezopotamii pada mało deszczu — pola trzeba nawadniać. Narysuj palcem kanał od rzeki (niebieski pas po lewej) do trzech pól. Liczby to wysokość terenu. Rzeka płynie na wysokości 5, a woda płynie tylko w dół albo po równym. Potem puść wodę.

5
5
6
6
4
3
3
4
4
6
3
3
2
2
4
3
6
3
2
2
1
4
3
3
3
2
1
1
5
4
6
6
6
2
1
5
5
6
6
5
3
2
Cofnięcie palca na poprzednią kratkę skraca kanał.
Ćwiczenie4 min

Dlaczego godzina ma 60 minut?

Policz tak, jak — według jednej z hipotez — mogli liczyć Sumerowie. Na lewej dłoni stukaj kciukiem kolejne paliczki czterech palców (bez kciuka). Ile ich jest?

lewa dłoń — paliczki
prawa dłoń — tuziny (0 z 5)

0

Perspektywy7 min

Sąd Hammurabiego

Fotografia: wysoka ciemna kamienna stela z praw Hammurabiego w muzeum — u góry płaskorzeźba króla stojącego przed siedzącym bogiem, niżej powierzchnia pokryta drobnym pismem klinowym
Stela z prawami Hammurabiego, Luwr. Fot. Gil Dbd, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

To prawdziwe źródło.

Kamień z czarnego bazaltu ma ponad dwa metry wysokości. Na górze król Hammurabi stoi przed bogiem sprawiedliwości, niżej wyryto pismem klinowym prawie trzysta praw. To jeden z najstarszych spisanych zbiorów praw na świecie.

Jesteś sędzią w Babilonie, w XVIII wieku p.n.e. Król Hammurabi kazał wyryć prawa na kamiennej steli i postawić ją tam, gdzie każdy mógł ją zobaczyć. Przyłóż każdą sprawę do prawa, które ją opisuje — przeciągnij kartę sprawy na prawo albo stuknij sprawę, potem prawo. Prawa są opowiedziane naszymi słowami.

stela praw

Fotografia: zrekonstruowana Brama Isztar w muzeum w Berlinie — wysokie mury z niebieskiej szkliwionej cegły z wizerunkami byków i smoków, zwieńczone blankami; przed bramą zwiedzający
Brama Isztar z Babilonu w Muzeum Pergamońskim w Berlinie. Fot. Sinoulpgc, Wikimedia Commons, CC0.

Na koniec, dla ciekawych: tak wyglądała główna brama Babilonu, poświęcona bogini Isztar — z niebieskiej, szkliwionej cegły, ze zwierzętami ułożonymi z kolorowych płytek. Zbudowano ją ponad tysiąc lat po Hammurabim. Archeolodzy złożyli ją z tysięcy kawałków i dziś stoi w muzeum w Berlinie.

Nagroda: ciekawostka

Ukończ wszystkie kroki tej lekcji, żeby ją odblokować.

Zrobione: 0 z 3 bloków

Przejdź wszystkie bloki i zrób to, co w nich jest do zrobienia — pasek u góry pokaże 100%.