DociekAI

Ułamki dziesiętne — ściąga

Ułamki dziesiętne z klasy 4 na jednej stronie A4: zapis i odczyt liczby z przecinkiem, metry z centymetrami i złote z groszami jako jedna liczba, zamiana na ułamek zwykły i z powrotem, porównywanie, dodawanie i odejmowanie w słupku, mnożenie i dzielenie przez 10, 100, 1000 oraz trzy najczęstsze pułapki.

Matematyka · klasa 4 · moduł 6 · ściąga

Ułamki dziesiętne

DociekAI27.10.2026wydanie

Przecinek oddziela całe od części, a każde miejsce za nim jest dziesięć razy mniejsze od poprzedniego.

01Zapis z przecinkiem

Mianownik 10, 100 albo 1000 ma tyle zer, ile cyfr stoi po przecinku. Brakujące miejsca zajmują zera z przodu.

3/10 = 0,3 7/100 = 0,07 25/1000 = 0,025

02Odczyt

Najpierw całe, potem część po przecinku. Nazwę daje ostatnie miejsce: dziesiąte, setne albo tysięczne.

3,25 — trzy całe i dwadzieścia pięć setnych

03Dwie jednostki naraz

Mniejszą jednostkę wpisujesz po przecinku od prawej. 1 m = 100 cm, więc centymetry zajmują dwa miejsca, a gramy w kilogramie — trzy.

3 m 25 cm = 3,25 m 2 zł 50 gr = 2,50 zł 1 kg 7 g = 1,007 kg

04Zwykły ↔ dziesiętny

W obie strony przez mianownik 10, 100 lub 1000: rozszerzasz albo skracasz. Uda się, gdy mianownik ma same dwójki i piątki.

3/4 = 75/100 = 0,75 0,6 = 6/10 = 3/5

05Porównywanie

Najpierw całe, potem rząd po rzędzie od lewej. Wyrównaj liczbę miejsc zerami — 0,5 to to samo co 0,50.

0,5 > 0,45 2,309 < 2,31

06Dodawanie

Przecinek pod przecinkiem, krótszej liczbie dopisz zera. Liczysz od prawej, a przeniesienie może przeskoczyć przecinek.

0,8 + 0,7 = 1,5

07Odejmowanie

Tak samo jak dodawanie, tylko z pożyczaniem. Zera pożyczają dalej, a pożyczka też przechodzi przez przecinek.

1,2 − 0,5 = 0,7

08Razy i przez 10, 100, 1000

Ile zer, o tyle miejsc skacze przecinek: przy mnożeniu w prawo, przy dzieleniu w lewo. Brakujące miejsca dopełnij zerami.

3,5 · 100 = 350 4,2 : 100 = 0,042

Uważaj na pułapki

  • Zgubione zero

    Źle:3 m 5 cm = 3,5 m

    Dobrze:3 m 5 cm = 3,05 m

    5 cm to pięć setnych metra, a 3,5 m to trzy metry i aż 50 cm.

  • Więcej cyfr to nie więcej

    Źle:0,45 > 0,5

    Dobrze:0,45 < 0,5

    Porównujesz dziesiąte: 4 < 5. Długość zapisu nic nie mówi o wielkości.

  • Zera doklejone na końcu

    Źle:5,2 · 100 = 5,200

    Dobrze:5,2 · 100 = 520

    Zero na końcu po przecinku nic nie zmienia — 5,200 to wciąż 5,2. Mnożenie przesuwa przecinek.

Ćwicz dalej w darmowych lekcjachdociekai.pl/matematyka/klasa-4/ulamki-dziesietne

DociekAI

Z tego samego modułu