Matematyka · klasa 4 · moduł 6 · ściąga
Ułamki dziesiętne
Przecinek oddziela całe od części, a każde miejsce za nim jest dziesięć razy mniejsze od poprzedniego.
01Zapis z przecinkiem
Mianownik 10, 100 albo 1000 ma tyle zer, ile cyfr stoi po przecinku. Brakujące miejsca zajmują zera z przodu.
3/10 = 0,3 7/100 = 0,07 25/1000 = 0,025
02Odczyt
Najpierw całe, potem część po przecinku. Nazwę daje ostatnie miejsce: dziesiąte, setne albo tysięczne.
3,25 — trzy całe i dwadzieścia pięć setnych
03Dwie jednostki naraz
Mniejszą jednostkę wpisujesz po przecinku od prawej. 1 m = 100 cm, więc centymetry zajmują dwa miejsca, a gramy w kilogramie — trzy.
3 m 25 cm = 3,25 m 2 zł 50 gr = 2,50 zł 1 kg 7 g = 1,007 kg
04Zwykły ↔ dziesiętny
W obie strony przez mianownik 10, 100 lub 1000: rozszerzasz albo skracasz. Uda się, gdy mianownik ma same dwójki i piątki.
3/4 = 75/100 = 0,75 0,6 = 6/10 = 3/5
05Porównywanie
Najpierw całe, potem rząd po rzędzie od lewej. Wyrównaj liczbę miejsc zerami — 0,5 to to samo co 0,50.
0,5 > 0,45 2,309 < 2,31
06Dodawanie
Przecinek pod przecinkiem, krótszej liczbie dopisz zera. Liczysz od prawej, a przeniesienie może przeskoczyć przecinek.
0,8 + 0,7 = 1,5
07Odejmowanie
Tak samo jak dodawanie, tylko z pożyczaniem. Zera pożyczają dalej, a pożyczka też przechodzi przez przecinek.
1,2 − 0,5 = 0,7
08Razy i przez 10, 100, 1000
Ile zer, o tyle miejsc skacze przecinek: przy mnożeniu w prawo, przy dzieleniu w lewo. Brakujące miejsca dopełnij zerami.
3,5 · 100 = 350 4,2 : 100 = 0,042
Uważaj na pułapki
Zgubione zero
Źle:3 m 5 cm = 3,5 m
Dobrze:3 m 5 cm = 3,05 m
5 cm to pięć setnych metra, a 3,5 m to trzy metry i aż 50 cm.
Więcej cyfr to nie więcej
Źle:0,45 > 0,5
Dobrze:0,45 < 0,5
Porównujesz dziesiąte: 4 < 5. Długość zapisu nic nie mówi o wielkości.
Zera doklejone na końcu
Źle:5,2 · 100 = 5,200
Dobrze:5,2 · 100 = 520
Zero na końcu po przecinku nic nie zmienia — 5,200 to wciąż 5,2. Mnożenie przesuwa przecinek.