Matematyka · klasa 4 · moduł 8 · ściąga
Bryły: prostopadłościany i sześciany
Pudełko opisują trzy liczby — długość, szerokość i wysokość. Z nich policzysz krawędzie, siatkę, objętość i pole powierzchni.
01Ściany, krawędzie, wierzchołki
Prostopadłościan ma 6 ścian, 12 krawędzi i 8 wierzchołków. Krawędzie zasłonięte rysujesz linią przerywaną.
widać naraz najwyżej 3 ściany
02Trzy wymiary
Ściany przeciwległe są identyczne, a krawędzie chodzą czwórkami: długość a, szerokość b, wysokość c. Sześcian ma a = b = c.
4 krawędzie po 9, po 6 i po 4 cm
03Rodziny brył
Graniastosłup (np. prostopadłościan) ma 2 identyczne podstawy, ostrosłup — 1 podstawę i szczyt. Walec, stożek i kula mają powierzchnię zaokrągloną.
namiot to graniastosłup trójkątny
04Nazwa od podstawy
Policz boki podstawy: n. Graniastosłup ma n + 2 ściany, 3n krawędzi, 2n wierzchołków. Ostrosłup: n + 1 ścian, 2n krawędzi, n + 1 wierzchołków.
graniastosłup 6-kątny: 18 krawędzi
05Siatka
Siatka to bryła rozcięta po krawędziach i rozłożona: 6 prostokątów w 3 parach.
sześcian ma 11 różnych siatek
06Objętość
Objętość to liczba kostek w środku. Dno mieści a · b kostek, a warstw jest c, więc V = a · b · c.
4 · 3 · 2 = 24 cm³
07Jednostki objętości
Sąsiednie jednostki dzieli 1000: 10 kostek wzdłuż, 10 w poprzek i 10 w górę. Mililitr to cm³, a litr to dm³.
1 dm³ = 1000 cm³ 1 m³ = 1000 l
08Pole powierzchni
To pole całej siatki: 3 różne prostokąty, każdy 2 razy. P = 2 · (a · b + a · c + b · c).
4 × 3 × 2: 2 · (12 + 8 + 6) = 52 cm²
Uważaj na pułapki
Objętość czy pole?
Źle:4 × 3 × 2: P = 24 cm²
Dobrze:V = 24 cm³, P = 52 cm²
Objętość to kostki w środku, pole — papier na wierzchu.
Krok to 1000
Źle:1 dm³ = 100 cm³
Dobrze:1 dm³ = 1000 cm³
Kostka rośnie naraz wzdłuż, w poprzek i w górę: 10 · 10 · 10 = 1000.
Szkielet to 12 krawędzi
Źle:drut na 10 × 4 × 2: 16 cm
Dobrze:4 · (10 + 4 + 2) = 64 cm
Każdy wymiar to 4 krawędzie, a nie jedna.