DociekAI

Bryły — ściąga

Bryły z klasy 4 na jednej stronie A4: ściany, krawędzie i wierzchołki prostopadłościanu, długość, szerokość i wysokość, graniastosłupy i ostrosłupy z wzorami na liczbę ścian, krawędzi i wierzchołków, siatki, objętość z jednostkami (ml, l, cm³, dm³, m³), pole powierzchni oraz trzy najczęstsze pułapki.

Matematyka · klasa 4 · moduł 8 · ściąga

Bryły: prostopadłościany i sześciany

DociekAI28.10.2026wydanie

Pudełko opisują trzy liczby — długość, szerokość i wysokość. Z nich policzysz krawędzie, siatkę, objętość i pole powierzchni.

01Ściany, krawędzie, wierzchołki

Prostopadłościan ma 6 ścian, 12 krawędzi i 8 wierzchołków. Krawędzie zasłonięte rysujesz linią przerywaną.

widać naraz najwyżej 3 ściany

02Trzy wymiary

Ściany przeciwległe są identyczne, a krawędzie chodzą czwórkami: długość a, szerokość b, wysokość c. Sześcian ma a = b = c.

4 krawędzie po 9, po 6 i po 4 cm

03Rodziny brył

Graniastosłup (np. prostopadłościan) ma 2 identyczne podstawy, ostrosłup — 1 podstawę i szczyt. Walec, stożek i kula mają powierzchnię zaokrągloną.

namiot to graniastosłup trójkątny

04Nazwa od podstawy

Policz boki podstawy: n. Graniastosłup ma n + 2 ściany, 3n krawędzi, 2n wierzchołków. Ostrosłup: n + 1 ścian, 2n krawędzi, n + 1 wierzchołków.

graniastosłup 6-kątny: 18 krawędzi

05Siatka

Siatka to bryła rozcięta po krawędziach i rozłożona: 6 prostokątów w 3 parach.

sześcian ma 11 różnych siatek

06Objętość

Objętość to liczba kostek w środku. Dno mieści a · b kostek, a warstw jest c, więc V = a · b · c.

4 · 3 · 2 = 24 cm³

07Jednostki objętości

Sąsiednie jednostki dzieli 1000: 10 kostek wzdłuż, 10 w poprzek i 10 w górę. Mililitr to cm³, a litr to dm³.

1 dm³ = 1000 cm³ 1 m³ = 1000 l

08Pole powierzchni

To pole całej siatki: 3 różne prostokąty, każdy 2 razy. P = 2 · (a · b + a · c + b · c).

4 × 3 × 2: 2 · (12 + 8 + 6) = 52 cm²

Uważaj na pułapki

  • Objętość czy pole?

    Źle:4 × 3 × 2: P = 24 cm²

    Dobrze:V = 24 cm³, P = 52 cm²

    Objętość to kostki w środku, pole — papier na wierzchu.

  • Krok to 1000

    Źle:1 dm³ = 100 cm³

    Dobrze:1 dm³ = 1000 cm³

    Kostka rośnie naraz wzdłuż, w poprzek i w górę: 10 · 10 · 10 = 1000.

  • Szkielet to 12 krawędzi

    Źle:drut na 10 × 4 × 2: 16 cm

    Dobrze:4 · (10 + 4 + 2) = 64 cm

    Każdy wymiar to 4 krawędzie, a nie jedna.

Ćwicz dalej w darmowych lekcjachdociekai.pl/matematyka/klasa-4/bryly

DociekAI

Z tego samego modułu