DociekAI
1/5
0%
LEKCJA02

Od katakumb do religii panującej

Prześledź drogę chrześcijaństwa od prześladowanych wspólnot do religii panującej w Rzymie.

30 min5 bloków

Kiedy umarł Jezus, jego uczniów było niewielu. Trzysta lat później do ich wiary należał sam cesarz Rzymu. Jak to się stało, skoro przez większość tego czasu chrześcijan prześladowano?

Dziś popłyniesz z Pawłem od portu do portu, posadzisz przy jednym stole bardzo różnych ludzi, przeczytasz list rzymskiego urzędnika i przestawisz początek rachuby lat. Wszystko stoi na jednym zdaniu: W ciągu trzystu lat chrześcijaństwo przeszło od małych, prześladowanych wspólnot do religii panującej w Rzymie.

Akwarela: rzymski port nad Morzem Śródziemnym — przy kamiennym nabrzeżu stoją drewniane statki handlowe z prostokątnymi żaglami, tragarze niosą gliniane amfory, w tle białe domy na zboczu i kamienna latarnia morska

Plan tej lekcji

  1. 01Mapa7 min
  2. 02Perspektywy5 min
  3. 03Źródło6 min
  4. 04Oś czasu4 min
  5. 05Oś czasu4 min
Mapa7 min

Szlakiem Pawła

Po śmierci Jezusa jego uczniowie — apostołowie — zaczęli opowiadać o nim innym. Najdalej dotarł Paweł z Tarsu. Był Żydem i obywatelem rzymskim, mówił po grecku i znał imperium jak mało kto. Prowadzimy go po mapie według jego podróży opisanych w Dziejach Apostolskich — księdze, która jest częścią Biblii.

Pierwsza podróż · ok. 46–48 r. · dziennik

Paweł i jego towarzysz Barnaba wsiedli w Antiochii na statek i popłynęli na wyspę Cypr, do portu Salamina.

Stuknij na mapie miasto, o którym mówi zdanie.

AntiochiaSalaminaPafosPergeIkoniumTroadaFilippiTesalonikiAtenyKoryntEfezCezareaJerozolimaKretaMaltaSyrakuzyPuteoli
gmina założona w podróżach Pawłagmina, która była, zanim przyszedł Paweł
Perspektywy5 min

Dlaczego się przyłączyli?

Akwarela: wnętrze rzymskiego domu wieczorem — długi drewniany stół, na nim chleb, dzbanek i gliniane lampki oliwne, wokół proste ławy i stołki, pod sufitem wisząca lampka, a przez otwarte drzwi widać dziedziniec z drzewem oliwnym

Rzym, około 100 roku. Wieczór w zwykłym domu.

Pierwsi chrześcijanie nie mieli kościołów. Gmina spotykała się w domu któregoś z wiernych — na modlitwę i wspólny posiłek. Przychodzili tu bardzo różni ludzie. Dlaczego?

Wprowadź gości do stołu — przeciągnij osobę na wolne miejsce albo stuknij ją, a potem miejsce. Każda opowie o sobie. Stuknij zdanie, które mówi, co ją przyciągnęło do gminy.

Na progu

wolne
wolne
wolne
wolne
wolne
Źródło6 min

List namiestnika i znak ryby

Co robili chrześcijanie na swoich spotkaniach? Najstarszy rzymski opis napisał ktoś, kto chrześcijaninem nie był. Około 112 roku Pliniusz, rzymski namiestnik prowincji Bitynii (dziś północna Turcja), wysłał list do cesarza Trajana. Poniżej jego treść, opowiedziana prostymi słowami.

List do cesarza · omówienie własnymi słowami

Cesarzu! Przyprowadzają do mnie ludzi oskarżonych o to, że są chrześcijanami. Nigdy nie byłem przy takim śledztwie, więc nie wiem, jak z nimi postępować.

Oto czego się dowiedziałem. W ustalony dzień zbierają się przed świtem i śpiewają na zmianę pieśń do Chrystusa jak do boga.

Obiecują sobie nawzajem, że nie będą kraść ani rabować, że nie będą oszukiwać i że oddadzą to, co ktoś im powierzył.

Potem się rozchodzą, a później schodzą się znowu na wspólny, zwyczajny posiłek.

Jest ich bardzo wielu — ludzie w każdym wieku, bogaci i biedni, kobiety i mężczyźni, w miastach i na wsi. Świątynie naszych bogów zaczęły pustoszeć.

Pytam cię więc: czy mam karać za samo to, że ktoś nazywa się chrześcijaninem?

Wypełnij paszport tego źródła: stuknij karteczkę, a potem pole.

Kto napisał?

Kiedy?

Po co?

Oś czasu4 min

Trzysta lat

Akwarela: wąski podziemny korytarz wykuty w jasnobrązowej skale, w ścianach rzędy prostokątnych, zamkniętych płytami nisz, na półce skalnej gliniana lampka oliwna z małym płomieniem

Pod Rzymem ciągną się kilometry podziemnych korytarzy.

To katakumby — podziemne cmentarze, w których chrześcijanie chowali zmarłych w niszach wykutych w skale. Długo opowiadano, że ukrywali się tam przed prześladowcami. Historycy uważają, że były to przede wszystkim cmentarze, a na modlitwę gmina zbierała się zwykle w domach.

Rzymianie czcili wielu bogów i zwykle pozwalali innym ludom czcić własnych. Wymagali jednak od wszystkich, żeby złożyli ofiarę bogom Rzymu i cesarzowi. Chrześcijanie odmawiali — wierzyli w jednego Boga. Dlatego uważano ich za nieposłusznych i podejrzanych.

W 64 roku cesarz Neron obwinił ich o wielki pożar Rzymu. Potem prześladowania wracały falami: czasem w jednym mieście, czasem w całym imperium. Najcięższe przyszły na początku IV wieku, za cesarza Dioklecjana. Tych, którzy zginęli, bo nie chcieli wyrzec się wiary, chrześcijanie nazywają męczennikami.

Wszystko zmieniło się w 313 roku. Cesarz Konstantyn razem z drugim cesarzem, Licyniuszem, ogłosił w Mediolanie, że każdy mieszkaniec imperium może wyznawać taką religię, jaką chce — także chrześcijaństwo. To edykt mediolański.

Chwyć pinezkę i przeciągnij ją nad właściwe miejsce na osi. Puść, gdy będzie na miejscu.

Oś czasu4 min

Od kiedy liczymy lata?

Numer roku zależy od tego, od czego zaczynamy liczyć. Rzymianie liczyli lata od założenia swojego miasta. Przeciągnij znacznik „rok 1” na założenie Rzymu i patrz na numery lat.

rok 1
dawniejdziś
  • założenie Rzymu753 lata przed początkiem
  • narodziny Jezusa← początekrok 1
  • wolność dla chrześcijanrok 313
  • chrzest Polskirok 966
  • dziśrok 2026

Nagroda: ciekawostka

Ukończ wszystkie kroki tej lekcji, żeby ją odblokować.

Zrobione: 0 z 5 bloków

Przejdź wszystkie bloki i zrób to, co w nich jest do zrobienia — pasek u góry pokaże 100%.