DociekAI
1/4
0%
LEKCJA01

Godło, barwy, hymn — symbole narodowe

Poznaj polskie symbole narodowe, ich historię i zasady ich szanowania.

20–25 min4 bloki

Na szkolnym apelu wszyscy wstają, gdy gra hymn. Nad wejściem wisi orzeł, w oknach — flagi. Widzisz je tak często, że łatwo przestać je zauważać.

Dziś powiesisz flagę na trzy sposoby, przejdziesz z orłem przez tysiąc lat i poprowadzisz legiony szlakiem z hymnu. Wszystko stoi na jednym zdaniu: symbole mówią „to jesteśmy my” — i dlatego mają swoje zasady.

Akwarela: szkolny dziedziniec jesienią, dzieci w białych koszulach i granatowych spódnicach i spodniach stoją w równych rzędach na apelu, przed nimi nauczycielka; ceglana szkoła i żółte drzewa

Plan tej lekcji

  1. 01Haczyk5 min
  2. 02Oś czasu5 min
  3. 03Źródło8 min
  4. 04Refleksja5 min
Haczyk5 min

Flaga do góry nogami

Flaga to tylko dwa pasy: biały i czerwony. Co tu można zrobić źle? Okazuje się — sporo. Zacznij od flagi, którą ktoś powiesił przed szkołą.

Ktoś powiesił flagę na sznurku przed szkołą. Coś tu jest nie tak. Złap flagę i przeciągnij ją w górę albo w dół, żeby ją odwrócić.

Oś czasu5 min

Orzeł przez wieki

Akwarela: biały orzeł z rozłożonymi skrzydłami siada na gnieździe z gałęzi na szczycie skały; w dole puszcza, niebo czerwone od zachodzącego słońca

Biały orzeł na czerwonym niebie.

Legenda mówi, że Lech zobaczył takiego orła nad gniazdem i tam założył gród Gniezno. Ile w tym prawdy — sprawdzisz w lekcji o legendach. Pewne jest jedno: orzeł jest najstarszym polskim symbolem, a przez tysiąc lat zmieniał wygląd razem z państwem.

Przesuwaj suwak lat — pod nim zmienia się orzeł. Każdy obraz to prawdziwe źródło: pieczęć, herb albo urzędowy wzór.

Okrągła pieczęć: rycerz w kolczudze stoi z chorągwią, na jego tarczy orzeł bez korony

1100 · XI w.

Piastowie: orzeł na tarczy

Książęta z rodu Piastów kładą orła na pieczęciach i tarczach. Ptak rozkłada skrzydła — ale korony nie ma.

Źródło: Pieczęć księcia Przemysła I, 1252 r. (rycina z 1899 r.). Orzeł na tarczy rycerza. Wikimedia Commons, domena publiczna.

X w.XIV w.XVIII w.XXI w.

Zatrzymaj suwak w chwili, gdy orzeł DOSTAJE koronę.

Źródło8 min

Hymn i jego droga

Akwarela: wieczorny obóz żołnierzy w granatowych mundurach przy ognisku, jeden czyta kartkę; namioty, karabiny ustawione w kozioł, włoskie wzgórza z cyprysami i zachód słońca

Włochy, lato 1797 roku.

Polski od dwóch lat nie ma na mapie. Daleko od domu, we Włoszech, walczą polskie legiony generała Dąbrowskiego. Ich żołnierz i poeta pisze dla nich pieśń. Ilustracja pokazuje, jak mógł wyglądać taki wieczór — źródłem jest sama pieśń.

Źródło: pieśń z 1797 roku, dziś hymn

Jeszcze Polska nie zginęła,

kiedy my żyjemy.

Co nam obca przemoc wzięła,

szablą odbierzemy.

Marsz, marsz, Dąbrowski,

z ziemi włoskiej do Polski.

Za twoim przewodem

złączym się z narodem.

Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,

będziem Polakami.

Dał nam przykład Bonaparte,

jak zwyciężać mamy.

Nagranie instrumentalne hymnu — Wikimedia Commons, domena publiczna. Tekst: zwrotka pierwsza, refren i zwrotka druga w brzmieniu z ustawy o godle, barwach i hymnie.

Każde źródło ma paszport. Przeczytaj tekst jeszcze raz — odpowiedzi kryją się w nim samym. Stuknij karteczkę, potem pole.

Kto napisał słowa?

Kiedy?

Gdzie?

Po co?

Refleksja5 min

Szacunek w praktyce

Szacunek dla symboli to nie uczucie, które trzeba udawać. To kilka prostych zachowań — i każde z nich ma swoje źródło w prawie. Trzy sytuacje, trzy ruchy.

Mecz reprezentacji, przed pierwszym gwizdkiem

Z głośników płynie hymn. Kuba siedzi na trybunie w czapce z daszkiem i je chipsy. Pociągnij Kubę w górę i stuknij jego czapkę, jeśli coś trzeba z nią zrobić.

Nagroda: ciekawostka

Ukończ wszystkie kroki tej lekcji, żeby ją odblokować.

Zrobione: 0 z 4 bloków

Przejdź wszystkie bloki i zrób to, co w nich jest do zrobienia — pasek u góry pokaże 100%.